Trường Đại học Hàng hải Việt Nam được thành lập ngày 01/4/1956 tại thành phố cảng Hải Phòng, từ tiền thân là Trường Sơ cấp Lái tàu và Trường Sơ cấp Máy tàu.
Trải qua 70 năm xây dựng và phát triển, Nhà trường đã đào tạo hàng trăm nghìn thuyền viên, kỹ sư, nhà khoa học và cán bộ quản lý cho ngành hàng hải và các ngành kinh tế trọng điểm của đất nước.
Năm 2025, Trường được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đề án xây dựng trở thành trường đại học trọng điểm quốc gia trong đào tạo và nghiên cứu phục vụ phát triển bền vững kinh tế biển. Viện Nghiên cứu Khoa học và Công nghệ Hàng hải đóng vai trò nòng cốt trong việc thực hiện sứ mệnh khoa học công nghệ của Nhà trường.